Chọn xe điện cho con đi học: loại nào đúng luật theo từng độ tuổi?

Đây là bước quan trọng nhất và cũng là chỗ nhiều phụ huynh làm sai. Người bán hàng thường chỉ tư vấn theo giá và mẫu mã, không hỏi tuổi con bạn, dẫn đến việc mua phải xe mà con chưa đủ tuổi điều khiển hợp pháp.

Học sinh vào lớp 10 thường 15 tuổi — tức là chưa đủ 16. Ở độ tuổi này con CHỈ được đi xe đạp điện, không được đi xe máy điện. Đến sinh nhật tròn 16 tuổi con mới được chuyển sang xe máy điện.

• Dưới 16 tuổi: chỉ được đi xe đạp điện (và xe đạp thường).
• Từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi: được đi xe máy điện và xe gắn máy dưới 50cc, chưa cần giấy phép lái xe.
• Từ đủ 18 tuổi: được thi và sử dụng giấy phép lái xe hạng A1 để đi xe mô tô trên 50cc.

Hai loại xe này nhìn bề ngoài rất giống nhau, nhiều mẫu xe máy điện được thiết kế trông như xe đạp điện. Ranh giới pháp lý nằm ở thông số kỹ thuật, không nằm ở hình dáng.

Cách kiểm tra chắc chắn nhất: yêu cầu người bán cho xem phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng của xe. Trên phiếu ghi rõ loại phương tiện, công suất động cơ và vận tốc thiết kế lớn nhất. Nếu người bán không đưa được giấy tờ này, đừng mua — vì không có phiếu thì cũng không đăng ký biển số được nếu là xe máy điện.

• Xe đạp điện: có bàn đạp dùng được, công suất động cơ không quá 250W, vận tốc thiết kế không quá 25 km/h. Không cần biển số, không cần bằng lái.
• Xe máy điện: không có bàn đạp hoặc bàn đạp chỉ để trang trí, công suất và vận tốc thiết kế vượt ngưỡng trên. Bắt buộc đăng ký biển số.

Xe máy điện bắt buộc phải đăng ký và gắn biển số như xe máy xăng. Nhiều gia đình mua xe rồi để con đi luôn mà không đăng ký, đến khi bị kiểm tra mới biết đây là lỗi bị xử phạt và xe có thể bị tạm giữ.

Hồ sơ đăng ký gồm hoá đơn mua xe, phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng và giấy tờ tuỳ thân của người đứng tên. Vì con chưa đủ tuổi đứng tên, xe thường đăng ký tên cha mẹ — điều này hoàn toàn hợp pháp và không ảnh hưởng đến việc con điều khiển xe.

Ngoài ra nên mua bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự cho xe máy điện, vì đây là loại giấy tờ cảnh sát giao thông có thể kiểm tra.

Ngoài yếu tố pháp lý, có vài điểm thực tế đáng lưu ý khi chọn xe cho con ở lứa tuổi học sinh. Con mới tập đi xe, phản xạ xử lý tình huống còn kém, nên các yếu tố này quan trọng hơn kiểu dáng.

• Chọn xe có trọng lượng vừa sức con dựng và dắt được khi cần.
• Ưu tiên xe có phanh đĩa trước, đèn chiếu sáng đủ sáng cho ca học chiều tối.
• Kiểm tra chiều cao yên: con phải chống được cả hai chân xuống đất khi dừng.
• Mua mũ bảo hiểm đạt chuẩn có tem hợp quy CR, vừa cỡ đầu con — mũ rộng khi va chạm sẽ văng ra.
• Tránh mua xe cũ trôi nổi không giấy tờ, vừa không đăng ký được vừa rủi ro pin kém chất lượng.