Nghị định 238/2026 có gì mới, thay đổi những gì so với Nghị định 168?

Nghị định 238/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8/2026. Đây là văn bản sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024/NĐ-CP — nghị định gốc quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ.

Điều quan trọng cần hiểu: Nghị định 238 KHÔNG thay thế toàn bộ Nghị định 168. Đại đa số mức phạt của Nghị định 168 vẫn giữ nguyên hiệu lực. Nghị định 238 chỉ điều chỉnh một số điều khoản cụ thể. Vì vậy khi tra cứu mức phạt, bạn cần xác định lỗi đó có nằm trong nhóm bị Nghị định 238 sửa đổi hay không.

Nguyên tắc áp dụng theo thời điểm: hành vi vi phạm xảy ra TRƯỚC ngày 15/8/2026 được xử lý theo quy định của Nghị định 168; hành vi xảy ra TỪ ngày 15/8/2026 trở đi áp dụng quy định đã được Nghị định 238 sửa đổi.

Đây là thay đổi được quan tâm nhiều nhất vì ảnh hưởng trực tiếp đến hàng triệu gia đình có con nhỏ đi ô tô. Quy định về việc trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 mét phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp khi ngồi trên ô tô đã được nêu trong Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, nhưng chế tài xử phạt cụ thể được xác định rõ từ ngày 15/8/2026.

Mức xử lý là phạt cảnh cáo — tức là hình thức xử phạt nhẹ nhất trong hệ thống xử phạt hành chính, không kèm phạt tiền. Điều này cho thấy cơ quan quản lý ưu tiên mục tiêu tuyên truyền, thay đổi thói quen của phụ huynh hơn là tận thu.

Lưu ý phạm vi áp dụng: quy định này KHÔNG áp dụng đối với xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách. Nghĩa là khi bạn đi taxi hay xe khách, tài xế không bị xử phạt vì trẻ không có ghế an toàn.

• Đối tượng: trẻ em dưới 10 tuổi VÀ chiều cao dưới 1,35 mét.
• Yêu cầu: phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp với lứa tuổi, cân nặng của trẻ (ghế chuyên dụng, đệm nâng).
• Mức xử lý từ 15/8/2026: phạt cảnh cáo (không phạt tiền).
• Không áp dụng với: xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách.

Hành vi dùng ô tô cá nhân (biển trắng, không đăng ký kinh doanh vận tải) để chở khách có thu tiền — dân gian gọi là chạy xe ghép, xe ké, xe dù — vốn đã bị xử phạt tiền. Điểm mới của Nghị định 238 là BỔ SUNG hình thức trừ 6 điểm giấy phép lái xe bên cạnh mức phạt tiền 12.000.000 – 14.000.000 đồng.

Đây là thay đổi có tác động rất lớn với nhóm tài xế chạy xe ghép liên tỉnh. Giấy phép lái xe chỉ có 12 điểm mỗi năm; bị trừ 6 điểm cho một lần vi phạm nghĩa là chỉ cần tái phạm một lần nữa trong cùng năm là hết sạch điểm, phải chờ tối thiểu 6 tháng mới được kiểm tra để phục hồi điểm. Với người sống bằng nghề lái xe, mất khả năng hành nghề nửa năm nặng hơn nhiều so với tiền phạt.

• Phạt tiền: 12.000.000 – 14.000.000 đồng đối với người điều khiển.
• Bổ sung từ 15/8/2026: trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
• Chủ xe là tổ chức: mức phạt tiền thường gấp đôi mức áp dụng với cá nhân.

Trước đây quy định xử phạt tập trung vào hành vi "che lấp" biển số, dẫn đến tranh cãi trong nhiều trường hợp: dán decal phản quang, xịt dung dịch chống camera, lắp thiết bị lật biển, bẻ cong biển số. Nghị định 238 quy định rõ hơn hành vi dùng chất liệu, vật liệu, thiết bị làm thay đổi khả năng nhận diện biển số, khép lại các lỗ hổng lách luật này.

Khung phạt với ô tô giữ nguyên ở mức 20.000.000 – 26.000.000 đồng kèm trừ 6 điểm giấy phép lái xe. Điểm thay đổi là phạm vi hành vi bị bắt lỗi rộng hơn, khó lập luận "biển số vẫn nhìn thấy được" để thoát phạt.

Rất nhiều thông tin lan truyền trên mạng xã hội cho rằng Nghị định 238 tăng mức phạt toàn bộ lỗi giao thông. Điều này không chính xác. Các nhóm lỗi phổ biến nhất như nồng độ cồn, vượt đèn đỏ, chạy quá tốc độ, không đội mũ bảo hiểm, đi ngược chiều... vẫn áp dụng mức phạt theo Nghị định 168/2024 — vốn đã được nâng rất cao từ đầu năm 2025.

Cách kiểm tra chắc chắn nhất: tra cứu trực tiếp từng lỗi trên website. Những trang lỗi bị Nghị định 238 tác động đều hiển thị hộp cảnh báo thay đổi kèm ngày hiệu lực, giúp bạn biết chính xác mức nào đang áp dụng tại thời điểm tra cứu.