Chạy xe ghép, xe ké chở khách thu tiền phạt bao nhiêu?

"Xe ghép", "xe ké" là cách gọi dân gian của hình thức chủ xe cá nhân nhận chở khách đi cùng tuyến — thường là các tuyến liên tỉnh cố định — và thu tiền theo đầu người hoặc theo chuyến. Trên giấy tờ, đây là xe ô tô con biển trắng đăng ký sở hữu cá nhân, không có phù hiệu, không đăng ký kinh doanh vận tải, không nằm trong bất kỳ hợp tác xã hay doanh nghiệp vận tải nào.

Vấn đề là khi chủ xe nhận khách lạ, thu tiền theo đầu người, chạy tuyến lặp đi lặp lại theo lịch và quảng cáo tìm khách trên mạng xã hội, hoạt động này mang đầy đủ dấu hiệu của kinh doanh vận tải hành khách nhưng lại không đáp ứng bất kỳ điều kiện kinh doanh nào. Cơ quan chức năng xếp nhóm này chung với "xe dù" — xe hoạt động vận tải trá hình.

Cần phân biệt rõ với việc đi chung xe thật sự: bạn bè, đồng nghiệp, người quen cùng đi một chuyến và chia nhau tiền xăng, phí cầu đường. Đây là chia sẻ chi phí thực tế phát sinh, không phải thu lợi, và không bị coi là kinh doanh vận tải.

Theo Nghị định 238/2026 có hiệu lực từ 15/8/2026, hành vi dùng ô tô cá nhân chở khách có thu tiền mà không có giấy phép kinh doanh vận tải bị xử lý ở khung phạt nặng, kèm theo hình thức phạt bổ sung là trừ điểm giấy phép lái xe.

• Người điều khiển phương tiện: phạt 12.000.000 – 14.000.000 đồng, trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
• Chủ xe là cá nhân giao xe cho người khác thực hiện hành vi trên: bị xử phạt với mức tương ứng theo vai trò chủ phương tiện.
• Chủ xe là tổ chức: mức phạt tiền thường gấp đôi mức áp dụng với cá nhân.
• Trường hợp bị xác định kinh doanh vận tải không có giấy phép, còn có thể bị xử phạt bổ sung về hành vi kinh doanh không đăng ký theo quy định xử phạt trong lĩnh vực thương mại.

Giấy phép lái xe có 12 điểm mỗi năm. Bị trừ 6 điểm cho một lần vi phạm nghĩa là chỉ cần tái phạm thêm một lần nữa trong cùng năm là hết sạch điểm. Khi giấy phép lái xe bị trừ hết điểm, người lái không được điều khiển phương tiện và phải chờ tối thiểu 6 tháng mới được tham dự kiểm tra kiến thức pháp luật để phục hồi điểm.

Với người mưu sinh bằng nghề lái xe, đây là hậu quả nặng hơn nhiều so với khoản tiền phạt: mất khả năng hành nghề trong nhiều tháng.

Không có một con số tuyệt đối để phân định, cơ quan chức năng đánh giá dựa trên tổng thể các dấu hiệu. Càng nhiều dấu hiệu dưới đây, khả năng bị xác định là kinh doanh vận tải trá hình càng cao.

• Quảng cáo công khai tìm khách trên hội nhóm mạng xã hội, đăng số điện thoại nhận cuốc.
• Chạy tuyến cố định, lặp lại theo lịch trình đều đặn (ví dụ Hà Nội – Thái Nguyên hằng ngày).
• Thu tiền theo đầu người với mức giá định sẵn, không phụ thuộc chi phí thực tế chuyến đi.
• Nhận khách hoàn toàn xa lạ, không có quan hệ quen biết từ trước.
• Nhận chở hàng hoá, gửi đồ kèm theo và thu phí.
• Đón trả khách tại các điểm cố định như bến cóc, ngã ba quen thuộc.

Nếu xác định làm nghề chở khách nghiêm túc, con đường hợp pháp là chuyển xe sang kinh doanh vận tải: đăng ký kinh doanh hoặc tham gia hợp tác xã vận tải, đổi biển số sang biển vàng, xin cấp phù hiệu xe hợp đồng, lắp thiết bị giám sát hành trình và camera theo quy định, mua bảo hiểm trách nhiệm dân sự của người kinh doanh vận tải, và tài xế phải có giấy phép lái xe phù hợp cùng chứng chỉ tập huấn nghiệp vụ.

Chi phí và thủ tục cao hơn, nhưng đổi lại là hoạt động ổn định, không rủi ro bị phạt 12-14 triệu đồng mỗi lần bị phát hiện, và quan trọng là hành khách được bảo hiểm khi có sự cố.