Lắp đèn trợ sáng, đèn gầm ô tô có bị phạt và từ chối đăng kiểm không?

Đây là điểm gây nhầm lẫn nhiều nhất. "Đèn gầm" (đèn sương mù) là trang bị có sẵn trên nhiều mẫu xe, nằm trong hồ sơ kỹ thuật và được cấp chứng nhận cùng với xe — loại này dùng bình thường, không ai bị phạt.

Vấn đề nằm ở các loại đèn gắn thêm sau khi mua xe: đèn bar nóc, đèn trợ sáng L4/L5 gắn lưới tản nhiệt, đèn gầm độ thêm cho xe vốn không có, đèn LED gắn cản trước. Hệ thống chiếu sáng là tổng thành nằm trong hồ sơ kỹ thuật, nên bổ sung đèn ngoài thiết kế là thay đổi so với hồ sơ.

Nếu xe bản thấp không có đèn gầm và chủ xe lắp bổ sung đúng cụm đèn gầm chính hãng dành cho bản cao của cùng mẫu xe, mức độ rủi ro thấp hơn nhiều so với lắp đèn trợ sáng độ chế. Tuy nhiên đây vẫn là bổ sung so với cấu hình đã đăng kiểm và do đăng kiểm viên đánh giá theo thực tế.

Đèn trợ sáng độ thường có cường độ sáng rất lớn và không được thiết kế chóa để cắt chùm sáng như đèn cos nguyên bản. Hệ quả là ánh sáng chiếu thẳng vào mắt người đi ngược chiều, gây lóa và mất khả năng quan sát trong vài giây — đủ để dẫn tới tai nạn.

Ngoài hạng mục đối chiếu hồ sơ, quy trình kiểm định còn đo cường độ sáng và độ lệch chùm sáng của đèn chiếu xa, chiếu gần. Xe lắp thêm đèn công suất lớn thường trượt ở cả hai chỗ.

Ngoài việc bị từ chối đăng kiểm, xe lắp thêm đèn còn bị xử phạt khi bị kiểm tra trên đường, kèm biện pháp khắc phục là buộc tháo bỏ.

• Ô tô lắp thêm đèn không đúng thiết kế: phạt 1.000.000 – 2.000.000 đồng, buộc tháo bỏ.
• Xe mô tô, xe gắn máy lắp thêm đèn: mức phạt áp dụng riêng cho nhóm xe hai bánh, thường thấp hơn nhưng vẫn buộc tháo bỏ.
• Sử dụng đèn chiếu xa (pha) trong đô thị, khu đông dân cư: xử phạt riêng theo lỗi sử dụng đèn không đúng quy định.
• Trường hợp đèn lắp thêm gây chói làm xảy ra tai nạn, chủ xe còn phải chịu trách nhiệm dân sự liên quan.

Với xe đi địa hình, đường rừng, nhiều chủ xe chọn phương án lắp đèn dạng tháo lắp nhanh và chỉ gắn khi ra khỏi đường công cộng, tháo bỏ khi lưu thông bình thường và trước khi đi đăng kiểm. Cách này giảm rủi ro nhưng không biến việc dùng đèn trên đường công cộng thành hợp lệ.

Phương án đúng đắn hơn là nâng cấp chính đèn nguyên bản: thay bóng đúng chuẩn công suất, đúng loại chóa, giữ nguyên cụm đèn và kết cấu. Việc này cải thiện khả năng chiếu sáng mà không làm sai lệch hồ sơ kỹ thuật.