So sánh Nghị định 168/2024 và Nghị định 238/2026: khác nhau thế nào?

Nhiều người hiểu nhầm rằng từ 15/8/2026 toàn bộ mức phạt sẽ theo Nghị định 238 và Nghị định 168 hết hiệu lực. Thực tế không phải vậy. Nghị định 238 là văn bản SỬA ĐỔI, BỔ SUNG — nó chỉ thay đổi những điều khoản được nêu đích danh trong nội dung, phần còn lại của Nghị định 168 vẫn nguyên vẹn.

Cách hình dung đơn giản: Nghị định 168 là cuốn sách gốc, Nghị định 238 là bản đính chính vài trang. Muốn biết mức phạt một lỗi bất kỳ, bạn đọc Nghị định 168 trước, rồi kiểm tra xem trang đó có bị đính chính không.

Dưới đây là những nội dung được xác định thay đổi từ 15/8/2026:

• Chở trẻ dưới 10 tuổi, cao dưới 1,35m không thiết bị an toàn: NĐ 168 chưa có chế tài rõ ràng → NĐ 238 phạt cảnh cáo (không áp dụng với xe kinh doanh vận tải hành khách).
• Ô tô cá nhân chở khách thu tiền: NĐ 168 phạt tiền 12–14 triệu → NĐ 238 giữ mức tiền và BỔ SUNG trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
• Dùng chất liệu, thiết bị làm thay đổi khả năng nhận diện biển số ô tô: NĐ 168 xử lý theo hành vi "che lấp biển số" → NĐ 238 quy định rõ phạm vi hành vi, giữ khung 20–26 triệu và trừ 6 điểm.

Các nhóm lỗi có lượng vi phạm lớn nhất tiếp tục áp dụng mức phạt của Nghị định 168/2024: vi phạm nồng độ cồn, vượt đèn đỏ và đèn vàng, chạy quá tốc độ, đi ngược chiều, không đội mũ bảo hiểm, không có hoặc không mang giấy phép lái xe, đi vào đường cấm, dừng đỗ sai quy định.

Mức phạt của Nghị định 168 vốn đã được nâng rất mạnh so với Nghị định 100 trước đó, nên việc Nghị định 238 không tiếp tục tăng các nhóm này là hợp lý — trọng tâm của lần sửa đổi này là bịt lỗ hổng và bổ sung chế tài cho hành vi mới, không phải tăng phạt đại trà.

Nguyên tắc: căn cứ vào thời điểm HÀNH VI VI PHẠM xảy ra, không phải thời điểm bị phát hiện hay ra quyết định xử phạt.

Ví dụ: bạn bị camera ghi lỗi ngày 10/8/2026 nhưng đến tháng 10/2026 mới nhận thông báo phạt nguội — vụ việc vẫn áp dụng quy định của Nghị định 168 vì hành vi xảy ra trước ngày 15/8/2026.

Trường hợp đặc biệt: nếu quy định mới có lợi hơn cho người vi phạm (mức phạt nhẹ hơn), pháp luật xử lý vi phạm hành chính cho phép áp dụng quy định có lợi hơn. Ngược lại, quy định nặng hơn không được áp dụng hồi tố.